Gezinsbehandelaar Mirjam den Toonder van Pro6 organiseert bij WIJS! Breda ouderbijeenkomsten voor ouders in een complexe scheiding. Ze merkt hoe effectief die zijn. ‘Dankzij de geleerde handvatten zakken de emoties en komt er meer rust en ruimte om het ouderschap op eigen grond in te richten.’
Pro6 en Sterk Huis maken deel uit van het zogenoemde Stevig Lokaal Team WIJS! Breda. Als expert op het gebied van complexe scheidingen geeft Mirjam daar ouderbijeenkomsten aan ouders die net zijn aangemeld. Het fijne is dat deze ouders zodoende vrijwel direct hulp krijgen. “De doelgroep is net anders dan die bij Pro6 en Sterk Huis. De mensen die bij de ouderbijeenkomsten van WIJS! Breda komen, zijn vaak nog maar kort gescheiden en staan dus nog aan de voorkant van hun individuele ouderschap.”
Wijs! Breda heeft een groot collectief aanbod, om ouders en hun gezinnen wegwijs te maken en hulp te bieden bij complexe scheidingen. De ouderbijeenkomsten zijn daar een onderdeel van. Mirjam ziet iedere ouder vijf keer, in sessies van anderhalf uur. Het is een combinatie van psycho-educatie en lessen uit de praktijk. De bijeenkomsten zijn circulair, ze keren regelmatig terug, waardoor ouders altijd kunnen instappen.
Profijt van groepsverband
Een belangrijk doel van de training is dat er rust en duidelijkheid komt. De training richt zich op jouw rol als ouder na de scheiding. De belangen en ontwikkeling van het kind staan hierbij centraal. Conflicten tussen ouders die na de scheiding voortduren, zijn belastend en schadelijk voor de ontwikkeling van het kind.
De bijeenkomsten werken goed voor ouders, ze voelen zich gehoord en gesteund. “Ik zie dat dingen op hun plek vallen in de hoofden van de ouders tijdens de bijeenkomsten. Dat ze zich bewust worden van hoe ze hun ouderschap na de complexe scheiding kunnen opbouwen. Ze leren daarbij ook van elkaars verhalen. Het groepsverband werkt sowieso goed, omdat ze merken: ik ben niet alleen”, zo vertelt Mirjam.
Vijf bouwstenen
De sessies zijn ingedeeld aan de hand van vijf bouwstenen, ontwikkeld door Pro6 en Sterk Huis.
- Verbinding maken met jezelf. Welke waarden vind jij belangrijk en hoe neem jij verantwoordelijkheid voor je eigen keuzes, beslissingen en gedrag? “Ik gebruik als metafoor een pot waarin drie kernwaarden zitten in de vorm van drie grote stenen. Die pot zit daarmee nog niet vol, daar komen ook kleine steentjes, zand en water bij. Soms is het door alles wat erin zit lastig om het overzicht te bewaren. Dan is het fijn om je te richten op die grote stenen, die kernwaarden.”
- Ouderschap en de relatie tot je kind. Welke waarden wil jij jouw kind meegeven? Wat kun jij doen om de last van de scheiding bij je kind te verminderen? “Het doel van de ouderbijeenkomsten is dat het kind zich zo goed mogelijk kan ontwikkelen. Ik geef uitleg over de klempositie van kinderen en de loyaliteit aan hun ouders. Het kind bestaat voor de helft uit vader en voor de helft uit moeder. Als jij de hele tijd negatief praat over vader, zeg je eigenlijk tegen je kind: ‘Dat stukje van jou is niet goed.'”
- Invulling van je ouderschap op eigen grond. Hoe ga je om met verschillen in de aanpak van de andere ouder? “We willen dat jij je richt op je ouderschap en niet op ex-partnerschap. Doe je dat laatste wel, dan ben je de hele tijd over dat muurtje aan het kijken en wil je jouw gelijk halen ten opzichte van je partner. Die aandacht geef je op dat moment dus niet aan je kind.”
- Positie van het kind. Een ervaringsdeskundige van Vrijwillig & Co vertelt over haar eigen ervaringen als kind van gescheiden ouders en als gescheiden ouder.
- De invloed van het netwerk. Hoe kun je jouw netwerk betrekken en ondersteunend laten zijn? Wie zijn de hooligans en supporters?
Window of tolerance
Mirjam begint iedere week met de vraag wat de ouders hebben meegenomen uit de vorige bijeenkomst. Vaak komt daarbij de window of tolerance naar boven. “Als je in een complexe scheiding zit, dan is je raampje, de zone waarin je de spanning en emoties goed aankan, vaak kleiner. Krijg je dan ook nog eens een appje van de andere ouder, ongeacht wat daarin staat, dan word je nog eens extra getriggerd en raak je sneller uit dat raam. Ik geef ouders tips hoe ze hun raam kunnen vergroten en zicht kunnen krijgen op hun triggers.”
Inmiddels hebben al zo’n twintig ouderparen de bijeenkomsten bij WIJS! Breda gevolgd. Na afloop volgt een evaluatiegesprek om het effect te meten. Daar komen mooie resultaten uit, zo vertelt Mirjam. “Een flink aantal ouders heeft geen verdere hulp meer nodig na de ouderbijeenkomsten. Ze hebben genoeg geleerd om invulling te kunnen geven aan het ouderschap op eigen grond. Dat is heel mooi.” Uiteindelijk wil WIJS! Breda dat ouders op een zo fijn en zelfstandig mogelijke manier de scheidingsperiode doorlopen, met altijd oog voor de behoefte van hun kind(eren).
Sommige ouders hebben nog wel extra begeleiding nodig, maar ook bij hen ziet Mirjam dat de ouderbijeenkomsten nut hebben. Met name de combinatie van psycho-educatie en herkenning werkt goed. “De emoties zijn wat gedaald, ze zijn tot rust gekomen en staan ervoor open om samen met ons te kijken hoe ze het gezamenlijke ouderschap vorm kunnen geven.” Soms is dat met een aantal gezamenlijke oudergesprekken binnen WIJS! Breda, soms kan het netwerk van ouders hierin iets betekenen. Is er toch meer specialisme nodig? Dan kunnen ouders na de ouderbijeenkomsten alsnog worden doorverwezen naar een organisatie gericht op complexe scheidingen, zoals bijvoorbeeld Pro6 of Sterk Huis.
WIJS! Breda biedt overigens ook een training voor kinderen van gescheiden ouders: de KIDS-groepstraining. Deze is bedoeld voor kinderen vanaf 6 jaar, om de scheiding een plekje te geven. Je vindt het hele aanbod op Wijsbreda.nl.